વિખ્યાત સૂફી સંત રાબિયા પાસે એક મુસલમાને જઈને કહ્યું : ‘મારું માથું એવું તો દુ:ખે છે કે પીડા સહન નથી થતી. થાય છે કે માથુ કાપી નાખું’

રબિયાએ એના માથા પર હાથ ફેરવ્યો અને કહ્યું : ‘અત્યાર સુધી માથું દુ:ખતું ન હતું, ત્યારે કદી પણ તેં ખુદાનો આભાર માનેલો ખરો ?’ રબિયાએ બહુ મોટી વાત કહી દીધી. સાંજે જમવા બેસીએ અને થાળીમાં ભોજન પીરસાય ત્યારે આપણે પ્રભુનો પાડ માનતા નથી. સાજા સમા હોવા બદલ આપણે ઈશ્વરના અનુગ્રહની નોંધ લેવાનું ચૂકી જઈએ છીએ. સંતાનો વિવેકી હોય ત્યારે આપણે તેને ઈશ્વરની મહેરબાની ગણીને એ માટે આભાર માનવાનું યાદ નથી રાખતા. દેખતો માણસ આંખનું ખરું મૂલ્ય સમજવામાં ગોથું ખાઈ જાય છે.

હૃદયરોગનો હુમલો થાય પછી હૃદયનું મૂલ્ય સમજાય છે. ડાયાલિસિસ કરાવવાની નોબત આવે ત્યારે કિડનીનું મહત્વ સમજાય છે. ઊંઘની ગોળી લીધા પછી પણ ફાંફાં મારવાં પડે ત્યારે માંડ સમજાય છે કે ઘસઘસાટ ઊંઘનાર ગરીબ આદમી કેટલો વૈભવશાળી છે. જીવનની કહેવાતી નાની ઘટના પણ નાની નથી હોતી. પ્રતિક્ષણ માલિકના અનંત ઉપકાર હેઠળ હોવાની અનુભૂતિ ભક્તની સાચી અમીરાત છે. કૃપાનુભૂતિ, ઈશ્વરાનુભૂતિની પ્રસ્તાવના છે. આવી કૃપાનુભૂતિને અંતે હૃદયમાં ઊગતી પ્રાર્થનામાં શબ્દો ખરી પડે છે અને કેવળ પ્રાર્થના રહી જાય છે. જાણીતા દાર્શનિક મિસ્ટર એકહાર્ટ કહે છે :

સમગ્ર જીવન દરમ્યાન
જો તમે
ફકત એક જ વખત પ્રાર્થના કરો
અને (ઈશ્વરને) ‘થૅન્ક યૂ’ કહો,
તો તે પણ પૂરતું છે.

આપણે આભાર ન માનીએ તો તેમાં ઈશ્વરનું કશું બગડતું નથી. તેની કૃપા તો નાસ્તિક પર પણ વરસતી જ રહે છે. આસ્તિક મનુષ્ય માને છે કે પોતાની બુદ્ધિમાં ન સમાય એવી ઘણી બાબતો સૃષ્ટિમાં છે, જેનો પાર બુદ્ધિથી પામી શકાય તેમ નથી. નાસ્તિક મનુષ્ય માને છે કે પોતાની બુદ્ધિમાં ન સમાય તેવી કોઈ બાબતનો સ્વીકાર ન થઈ શકે. કોઈ અભણ મનુષ્ય પાયથાગોરસનો પ્રમેય ન સમજે, તેથી એ પ્રમેયના સત્યને કોઈ હાનિ પહોંચતી નથી. સતત વહેતા કૃપાના ધોધ નીચે પ્રાર્થનામય ચિત્તે ઊભા રહીને પલળવું એ જ ભક્તિ છે. 

. અવ્યભિચારિણી ભક્તિ પ્રાપ્ત થવી એ પણ પ્રભુની કૃપા છે. ક્યારેક એવું બને કે ઈશ્વરનો સાક્ષાત્કાર ન થાય તોય એની કૃપાની અનુભૂતિ સતત થતી રહે છે. જેઓ પરીક્ષામાં ફુલ્લી પાસ ન થાય તેવા નિશાળિયાઓને પણ ‘ઉપર ચડાવવામાં આવે છે.

-ભગવાનની ટપાલ

-ગુણવંત શાહ

રામજીની માળા ફેરવવી કઠણ છે

ફેરવવી કઠણ છે ને ખાંડા કેરી ધાર છે…..રામજીની માળા

માતા પિતા અને ત્રીજા ગુરુદેવ છે

ત્રણેની આગ્ન્યા માનવી કઠણ છે…..રામજીની માળા

સાસુ સસરા અને ત્રીજા પતિદેવ છે

ત્રણેની સેવા કરવી કઠણ છે…..રામજીની

દેરાણી જેઠાણી ને ત્રીજી પાડોશણ છે

ત્રણેની વચમાં રહેવું કઠણ છે…..રામજીની

પાવાગઢ ચોટીલો ને ત્રીજો ગિરનાર છે

ત્રણેનાં પગથિયા ચઢવા કઠણ છે….રામજીની

ગંગાજી જમનાજી ને ત્રીજી સરસ્વતી

ત્રણેમાં સ્નાન કરવા કઠણ છે….રામજીની

સોમનાથ મહાકાલ  ને ત્રીજા કેદારનાથ છે

ત્રણેની જાત્રા કરવી કઠણ છે….રામજીની

પ્રભુ નમીએ રુડી રીતે,

સુખી કર તું દુખો હર તું
જગત કાજે રચી દુનિયા,
બનાવ્યા તેં ઊંડા દરિયા.
સૂરજ ને ચન્દ્ર ઝગમગિયા,
સુખી કર તું દુખો હર તું.

વૈષ્નવ જન તો તેને રે કહીએ,
જે પીડ પરાઈ જાણે રે.

પરદુઃખે ઉપકાર કરે તોયે,
મન અભિમાન ન આણે રે.
સકળ લોકમાં સહુને વંદે,
નિંદા ન કરે કે ની રે.
વાચ કા મન નિશ્ચલ રાખે,
ધન ધન જનની તેની રે.
સમદ્રષ્ટિને તૃષ્ણા ત્યાગી,
પરસ્ત્રી જેને માત રે.
જિહ્વા થકી અસત્ય ન બોલે,
પરધન નવ ઝાલે હાથ રે.
મોહ માયા  વ્યાપે નહીં જેને,
દ્રઢ વૈરાગ્ય જેના મનમાં રે,
રામ નામ શું તાલી રે લાગી,
સકળ તીરથ તેના તનમાં રે.
વણલોભી ને કપટ રહિત છે,
કામ ક્રોધ નિવાર્યાં રે,
ભણે નરસૈંયો તેનું દરશન કરતાં,
કૂળ ઈકોતેર તાર્યાં રે.
    -નરસિંહ મહેતા.

પ્રભુજીને પડદામાં રાખ મા
         પૂજારી, તારા -
                  આતમને ઓઝલમાં રાખ મા.

વાયુ વીંજાશે ને દીવડો હોલાશે એવી
                  ભીતિ વંટોળિયાની ભાખ મા,

                આડે ઊભો તારો દેહ અડીખમ
                  ભળી જાશે એ તો ખાખમાં
         પૂજારી, તારા -
                  આતમને ઓઝલમાં રાખ મા.

ઊડી ઊડીને આવ્યાં પંખી હિમાળેથી,
                  થાક ભરેલો એની પાંખમાં

સાત સમંદર પાર કર્યા તોયે
                  નથી રે ગુમાન એની આંખમાં
         પૂજારી, તારા -
                  આતમને ઓઝલમાં રાખ મા.

આંખનાં રતન તારા છોને હોલાય
                  છોને હીરા લૂંટાય તારા લાખના
હૈયાનો હીરો તારો નહિ રે લૂંટાય કોઇથી
                  ખોટા હીરાને ખેંચી રાખ મા
         પૂજારી, તારા -
                  આતમને ઓઝલમાં રાખ મા.

         - ઇન્દુલાલ ગાંધી(Indulal Gandhi – Prabhuji ne

વંદન કરીએ શ્રી પ્રભુ તમને,

પહેલું વંદન માતપિતાને,

બીજું વંદન ગુરુજી તમને.

વંદન કરીએ શ્રી પ્રભુ તમને,

ત્રીજું વંદન આદ્યશક્તિને,

ચોથું વંદન ઉમાપતિને.

વંદન કરીએ શ્રી પ્રભુ તમને,

પાંચમું વંદન પુરુષોત્તમને,

આશિષ આપો સર્વ સુખ અમને

વંદન કરીએ શ્રી પ્રભુ તમને,

ભક્તજનોને સુખી કરો છો,

મનના સઘળા મેલ હરો છો.

વંદન કરીએ શ્રી પ્રભુ તમને,

જ્ઞાન હ્રદયમાં આપ ભરો છો,

શાંતિ આપો છો સહુના દિલને.

વંદન કરીએ શ્રી પ્રભુ તમને,

રઘુપતિ રાઘવ રાજારામ,
પતિત પાવન સીતારામ.

સીતારામ સીતારામ,
ભજ પ્યારે તુ સીતારામ.
કૌશલ્યાના પ્યારા રામ,
દશરથના દુલારા રામ.

રઘુપતિ રાઘવ રાજારામ,
પતિત પાવન સીતારામ.
અયોધ્યાન રાજા રામ,
હનુમાજીના વહાલારામ.
લક્ષ્મણજીના સાથી રામ,
ભરતજીના બંધુ રામ.

રઘુપતિ રાઘવ રાજારામ,
પતિત પાવન સીતારામ.
રાત્રે નિદ્રા દિવસે કામ,
ક્યારે ભજશો સીતારામ?
સીતારામ સીતારામ ભજ પ્યારે,
નહીં મનુષ્ય જનમમાં રમવા રે.

પરોઢિયે પંખી જાગીને, ગાતાં મીઠાં તારાં ગાન,
પરોઢિયે મંદિર મસ્જિદમાં, ધરતા લોકો તારું ધ્યાન.

હરતાં ફરતાં કે નિંદરમાં, રાતે દિવસે સાંજ સવાર,
તારો અમને સાથ સદાયે, તું છે સૌનો રક્ષ્ણહાર.
તું ધરતીમાં, તું છે નભમાં, સાગર મહીં વસે છે તું,
ચાંદા સૂરજમાંયે તું છે, ફૂલો માંહી હસે છે તું.
દેવ, બનાવી દુનિયા છે તેં, તારો છે સૌને આધાર,
તું છે સૌનો, સૌ તારાં છે, નમીએ તુજને વારંવાર.

સૌનું કરો કલ્યાણ, દયાળુ પ્રભુ,સૌનું કરો કલ્યાણ.
નર-નારી, પશુ-પક્ષી(૨)જીવ જંતુનું તમામ,

દયાળુ પ્રભુ,સૌનું કરો કલ્યાણ.
જગનાં વાસી સૌ સુખ ભોગવે(૨)આનંદે રહી આઠોં જામ;
દયાળુ પ્રભુ,સૌનું કરો કલ્યાણ.
દુનિયામાં દુકાળ પડે નહીં(૨)લડે નહીં કોઈ ગામ,
સર્વ જગે સુખાકારી વધે ને(૨)વળી વધે ધન ધાન્ય,
દયાળુ પ્રભુ,સૌનું કરો કલ્યાણ.
કોઈ કોઈનું બૂરું ન ઈચ્છે(૨)સૌનું ઈચ્છે સૌ સમાન,
દયાળુ પ્રભુ,સૌનું કરો કલ્યાણ.
પોતે પોતાના ધર્મ પ્રમાણે (૨)સૌ ભજે ભગવાન્,
દયાળુ પ્રભુ,સૌનું કરો કલ્યાણ.

હે જગત્રાતા,વિશ્વ-વિધાતા,હે સુખ-શાંતિ નિકેતન હે,